Weemoed en verlangen

Als kind, in Enschede wist ze al dat ze beeldhouwer wilde worden: Kunstenaarschap was en is voor haar het verbeelden van haar innerlijk wezen. Toch volgde zij eerst de Vakschool voor Goud en zilversmeden in Schoonhoven (1979-1984).

Na haar opleiding aan de Hogeschool der Kunsten in Utrecht ( 1985-1991) heeft ze gedurende acht jaar voor langere en kortere periodes tussen Berlijn en Utrecht heen en weer gependeld. Haar eerste ontmoeting met Berlijn in 1987 was een zeer enerverende gewaarwording. Daar zag zij haar verleden in de toekomst, dààr vond ze de aanknopingspunten voor haar weemoed en verlangen. Zoals de Duitsers dat zo mooi kunnen zeggen: Sehnsucht.

Dat wezen is het diepe verlangen naar een onbedorven paradijs waar één zijn en geborgenheid heerst, de zacht-treurige gemoedsstemming van verlangen naar dat wat geweest is (heimweh) en naar wat er komen gaat (fernweh) verenigd.

'Een onrustig gevoel, met veel vraagtekens'

Een sieraad is naast versiering vaak ook een symbool; een zichtbaar object, dat iets onzichtbaars representeert. Het is niet verwonderlijk dat voor Chris Ros, naast beeldhouwer ook edelsmid, symbolen in haar vrije werk een belangrijke rol spelen.

Het huis, de boom, de boot, het water en het land keren steeds terug in haar werk. De boom het symbool van het leven. Geworteld in de diepte van de aarde, in contact met de wateren, groeit hij, zijn takken reiken naar de hemel en de eeuwigheid. Is het de levensboom die in het centrum van het paradijs de terugkeer tot de oerstaat van perfectie symboliseert? De Oever: volgens Chris Ros' het tussen gebied, daar waar het water het land kust.' De veilige plek, vooral als men over het water gereisd heeft of schipbreuk heeft geleden is de oever de plek om bij te komen. Op de oever als plek voor ontmoetingen, om totÊrust te komen, om te zien naar het verleden of uit te zien naar de verten.

Dit alles levert soms elegante kleine objecten op. Objecten als sieraden voor je huis waarbij Chris Ros dicht bij de vormen van de natuur blijft (takken, elfenbankjes, vruchtdoosjes). Soms ook lijdt dit tot ruwe industriële schetsmatige werken, bijna concepten.

'Ik vind dat het leven zo fragiel in elkaar steekt, teer en kwetsbaar, ruw en meedogenloos. Daarom combineer ik contrasterende materialen zoals: parel met brons, open stalen boten, hout met staal en brons." Steeds is in haar werk de hand van een echte ambachtsvrouw te zien. Een ambachtsvrouw in de romantische traditie.

Naast deze symbolische werken laat Chris Ros tijdens deze expositie ook een serie werken zien die meer concreet zijn. Waar ze haar herinnerde jeugd toetste aan de herleidbare feitelijkheden.

Ze verzamelde beelden. Foto's, kadasterkaarten bouwtekeningen, plattegronden, routes. In de technische gegevens zocht en vond ze zoveel leven, doordrenkt met emoties, heden en verleden, weemoed en verlangen. Zij heeft deze samengevoegd tot een serie werken. Met diversen druktechnieken verbeeldt zij haar terugkeer naar het beginpunt van haar reis, de 'volmaakte' plek van een jeugd, haar geboorteplek: de Estrikstraat, in Enschede.

Gertie van Nuenen, galerie 16.